Categorieën
Cultuur

Hans Laroes legt deel zwakheid van nieuwsmedia bloot

Behalve de veelbesproken kloof tussen politiek en samenleving is ook de kloof tussen de (oude) nieuwsmedia en de burger binnen de opleidingen journalistiek een bron van zorgen. Met name kranten weten jongeren nauwelijks te bereiken, het aantal abonnees neemt gestaag af. Hans Laroes laat in een blog zien dat deze media moeite hebben met de eigen rol. Daarin gaat de voormalig hoofdredacteur van NOS volgens Evert te Winkel niet ver genoeg.

Evert te Winkel

“Ik weet niet of dit zo’n goeie periode is voor de journalistiek en zijn neven-vestigingen.” Met deze woorden begint oud-hoofdredacteur van de NOS Hans Laroes een blog over de veranderende rol van de journalistiek. Een aantal incidenten in de media, niet alleen de nieuwsmedia, vormen samen de aanleiding voor het artikel over deze nog onwennige rol, samengevat in de volgende zin: “Ik voel een groot ongemak woekeren, een kloof die aan het groeien is tussen de diverse actoren in dit geheel.”

Laroes tipt in een artikel dat voor internetbegrippen al erg lang is maar een thema aan, en hij doet dit nog vluchtig ook. Hij vergelijkt het Pownews en de Jakhalzen en de berichtgeving in NRC over Friso met de verwachtingen die je bij kwaliteitsnieuwsmedia  mag hebben. Wat deze verwachtingen in positief opzicht inhouden wordt niet duidelijk, wel wat hij van kwaliteitsmedia niet verwacht: persoonsverheerlijking, follow-upcircus en hype. Deze drie kwalificaties doen af aan het centrale thema binnen het verhaal van Laroes: Vertrouwen.

Daarin heeft hij gelijk. Het vertrouwen in de journalistiek daalt niet alleen door sensatiezucht, maar vooral doordat ‘wij’ onszelf als journalisten steeds belangrijker zijn gaan vinden, we worstelen in een multimediale samenleving steeds meer met onze rol. Dat komt vooral omdat wij het zicht op ons product zijn kwijtgeraakt.

Waar is het ‘vlieg op de muur’-principe gebleven? Deze vlieg op de muur bestaat niet meer, niet meer op deze wijze. De journalist is een ster geworden, veel meer dan een naam die boven een artikel staat, steeds meer een journalist die ook in talkshows optreedt. Talkshows waar hij (of zij) afhankelijk van is voor exposure. Een journalist ook die geacht wordt meer in talkshows op te treden, binnen de context van deze tijd is dat steeds meer een onderdeel van het journalistieke vak.

Binnen deze tijd waarin optredens in live-talkshows een onderdeel geaccepteerd onderdeel van het vak is, is het lastiger om niet in die persoonsverheerlijking en het hyperige gedrag mee te gaan. Voor Laroes, voor zover hij mijn analyse dat talkshows een onderdeel van de moderne journalistiek is deelt, is het toverwoord ‘bezinning’, liever kiest hij voor een ouderwetsere term: Bezonkenheid. Daarmee laat Laroes de richting zien waarin hij de journalistiek brengen wil: Terug.

Terug is geen optie, de maatschappelijke situatie laat dat niet toe. Journalisten werken in een maatschappelijke context en kunnen niet anders dan werken in een maatschappelijke context. Maar ze hoeven zich niet te vereenzelvigen met die context. Het tegendeel is waar, een goede journalist kan de context waarbinnen hij leeft en beweegt op een goede en eerlijke manier bekritiseren. Zoals Laroes dat in zijn artikel doet. Een goede journalist kiest voor anonimiteit, wanneer de druk voor  exposure toeneemt. De ideale journalist is dus van naturen een einzelgänger.

Het is goed dat er naar personen gekeken wordt. Voor mijn nieuwe website heb ik een aantal auteurs gevraagd. Een aantal hebben aangeboden om anoniem te schrijven. Ik heb hen allen afgewezen, want anonimiteit past niet 1. in deze tijd, 2. binnen de transparantie van journalistiek. Want binnen de journalistiek ben je als persoon, naast als medium, verantwoordelijk voor je keuzes. Daarvoor staan, en dat doe je door je naam te verbinden aan je product, bevorder je het vertrouwen van de lezer in je product. En deze desnoods te verdedigen in een talkshow, aan de tafel bij Pauw&Witteman.

Laat het product binnen de journalistiek centraal staan, zoals dat bij de meeste journalistiek nog altijd het geval is. Dat is saai, voorzover je journalistiek saai kan noemen, maar het komt de onafhankelijkheid van de journalistiek ten goede. Laten we onszelf als journalisten niet te belangrijk vinden. Daar is ons werk veel te belangrijk voor.

Binnenkort komt de nieuwe website VrijzinnigEvangelisch.nl online. Evert te Winkel gaat de rol vervullen van hoofdredacteur vervullen.

Door Evert te Winkel

Initiatiefnemer van Vrijzinnig Evangelisch. Ooit een wat zurige bijna-ex-evangelische, inmiddels opbouwend-kritisch evangelisch. Probeert aardiger te zijn.