Categorieën
Kerk Wetenschap

Geen cijfers, onderzoeken en feiten alsjeblieft

Laatst had een spreker het in zijn preek over getuigen en de noodzaak daarvan wilde hij bekrachtigen met cijfers over het aantal geredde levens in Vlaanderen. Die cijfers waren gebaseerd op de hoeveelheid evangelische christenen aldaar. Dat zei hij zelf! En hij meende het. Alsof iedereen die niet evangelisch is, zal branden in de hel.

Ik kom even klagen, over sprekers. In ieder geval evangelische sprekers hebben er namelijk een handje van om actualiteiten, onderzoeken en ‘feiten’ in hun preek te verwerken. ‘Dan wordt het wat duidelijker voor mijn luistervolk’, zullen ze wel denken. Misschien leren ze het zelfs op een nationale sprekersconferentie, of tijdens een seminar over ‘hoe blijft de gemeente geboeid naar mijn verhaal luisteren?’. Op zich is er ook niets mis met iets dergelijks in een preek, mits het goed wordt toegepast.

En jawel, daar zit het probleem. Een groot probleem wat mij betreft. De actualiteiten, onderzoeken en ‘feiten’ worden namelijk zelden of nooit op een juiste manier verwerkt.

Te vaak ook worden er punten uit het nieuws gehaald om een bepaalde boodschap te versterken. Dat het nieuws totaal uit z’n verband wordt gerukt, of dat de helft maar wordt verteld, doet er niet toe. De meeste schaapjes geloven de spreker immers op zijn woord, helaas. Daarmee worden ze dus verkeerd ingelicht, wat je als spreker natuurlijk nooit moet willen. In het andere geval zal de luisteraar denken: ‘Ja, ho eens, dit slaat kant nog wal. Hoe betrouwbaar ben jij eigenlijk, beste man?’.

Je kunt natuurlijk van sprekers niet verwachten dat ze journalistieke waarden hanteren, ze zijn immers geen journalisten. Dat wil echter niet zeggen dat het dan maar met de mantel der liefde moet worden bedekt.  Nee, mij lijkt het beter om ze met z’n allen naar een conferentie te sturen. Niet om ze te leren hoe de gemeente geboeid blijft luisteren naar hun verhaal, maar om ze te verbieden zomaar wat cijfers, onderzoeken en ‘feiten’ in hun preek te gooien. Tenzij ze minimaal een journalistieke opleiding hebben gevolgd.

Natan Mulder is journalist

Door Evert te Winkel

Initiatiefnemer van Vrijzinnig Evangelisch. Ooit een wat zurige bijna-ex-evangelische, inmiddels opbouwend-kritisch evangelisch. Probeert aardiger te zijn.

2 reacties op “Geen cijfers, onderzoeken en feiten alsjeblieft”

De grootste blunders worden gemaakt door mensen die iets hebben gelezen over de betekenis van een Grieks en Hebreeuws woord in de Bijbel, zonder zelf een letter te lezen. En ja hoor, dan blundert men wat af omdat het maar de halve betekenis is.

Dan vraag ik me dus juist af wat dan de “hele betekenis” is van: een pratende slang, eva uit een rib van Adam, Ark van Noach, een man in een walvis, een vrouw die in een zoutpilaar veranderd, een drijvende bijl, wonderstaf van Mozes, water uit de rots, een losse zwevende hand die op een muur schrijft, mannen die in een oven rondwandelen, een stilstaande zon, en Jezus die uit de dood opgestaan op een wolk ging staan en de dampkring uit vloog? Doet een juiste vertaling écht veel af aan de context? Hoe meer symbolisch iets is gepresenteerd hoe meer ruimte iemand heeft om te “geloven” in 2012. Een letterlijke Eva uit de rib van Adam, een aarde van 6000 jaar oud, en het ontkennen van het bestaan van de Neanderthalers is sinds we het menselijk DNA in kaart hebben kunnen brengen. Het scheppingsverhaal is natuurlijk de grootst mogelijke onzin. Daar helpt de beste vertaling niet tegen. En dan hebben we het alleen maar over de bijbel. De profeet Mohammed die op zijn paard al-Buraaq naar het paradijs vloog. Shiva die rondrijdt op zijn stier Nandi . Goed vertaald of niet: Een juiste vertaling maakt een wonder even zo ongeloofwaardig en eigenlijk juist ongeloofwaardiger. Al is iets nog zo letterlijk vertaald …. Het gaat om de kern van het fenomeen religie: Nauwelijks om “juiste vertalingen”. Want wie geloofd werkelijk op rationele wijze dat Jezus duifjes van klei maakte en daar leven in blies waarna ze wegvlogen?