Categorieën
Cultuur Kerk

Bas van der Graaf: Een teken van verbondenheid

keten van verdraagzaamheid, jeruzalemkerk, bas van der graaf, interreligieuze werkgroep
foto: antiorde.nl

Vorige week zondag vormden enkele honderden Amsterdammers, waaronder christenen, moslims en joden een menselijke keten van verdraagzaamheid. De keten begon bij Moskee Nour en eindigde bij de Jeruzalemkerk. Bas van der Graaf hield hier een toespraak, waarin hij benadrukt zich in te willen zetten voor verdraagzaamheid en verbondenheid.

Bas van der Graaf

Zusters en broeders,

Ik heet u graag hartelijk welkom in de Jeruzalemkerk. Een kerk met een naam, die voor jodendom, christendom en islam een eigen betekenis heeft. Dat de kerk zo genoemd werd ging zo: Toen in de jaren twintig het nieuwe stadsdeel De Baarsjes werd gebouwd, besloot de kerkenraad van de Petruskerk in Sloterdijk geld in te zamelen voor een hervormde kerk. Men deed dat onder het motto ‘Stad zonder tempel?’, ik denk met een vraagteken. Toen het geld er was besloot de architect zich te laten inspireren door de tempel in Jeruzalem, zoals we die uit de Joodse schriften, Tenach kennen. Vandaar dat de kerk rechthoekig werd en op een verhoging ligt, als ware het de tempelberg. De kerk drukt daarmee een sterke band met de geschiedenis van Israël uit.

Uiteraard kreeg het verhaal wat in de glas-in-loodramen verteld wordt een christelijke spits. Zien we links en rechts onder de balkons het scheppingsverhaal verbeeld – waar ook leerlingen met een moslimachtergrond die deze kerk nogal eens bezoeken veel in herkennen – boven de balkons zien we de twaalf poorten van het nieuwe Jeruzalem, uit het boek Openbaring, het laatste boek uit het Nieuwe Testament. Verwijzingen naar de islamitische betekenis van de heilige stad ontbreken voor zover ik weet in deze kerk, omdat er niet aan gedacht is, maar waarschijnlijker omdat het niet in het concept paste.

Al met al staat dit kerkgebouw symbool voor de verhouding tussen de drie grote monotheïstische godsdiensten. Er zijn tal van raakpunten, overlappingen en overeenkomsten, te veel om op te noemen. En tegelijkertijd zijn er tal van verschillen in betekenis en interpretatie, die tot tegenstellingen, diepe breuken en conflicten hebben geleid. En zeker de stad Jeruzalem is zo’n thema dat in het brandpunt van de discussie en de geschiedenis ligt.

Des te bijzonderder is het dat we vandaag hier, op deze plaats, als mensen van allerlei godsdiensten en levensovertuigingen bij elkaar zijn om elkaar de hand te geven als teken van verbondenheid. Juist op deze plaats, die ons herinnert aan veel wat ons bindt en veel wat ons scheidt, laten we zien dat we ons willen inzetten voor verdraagzaamheid en saamhorigheid. Dus dat wat ons verbindt, zeker als het om ons leven in deze buurt gaat, sterker is dan wat ons scheidt. Deze plek herinnert ons eraan dat die verbondenheid niet betekent dat we de verschillen maar onbesproken laten, integendeel. We weten ons uitgenodigd het daar over te hebben, om juist zo te ontdekken wat ons bindt. Ik ben, kortom, heel dankbaar u allen hier te zien en te mogen verwelkomen.

En laten we vooral niet vergeten: de naam Jeruzalem staat voor ‘stad van vrede’!

Met toestemming overgenomen. Bas van der Graaf is predikant van de Jeruzalemkerk in Amsterdam.

Door Evert te Winkel

Initiatiefnemer van Vrijzinnig Evangelisch. Ooit een wat zurige bijna-ex-evangelische, inmiddels opbouwend-kritisch evangelisch. Probeert aardiger te zijn.

1 reactie op “Bas van der Graaf: Een teken van verbondenheid”