Categorieën
Politiek en Geloof

[Commentaar] Staat moet groepen serieus nemen

Behalve de SGP zijn alle partijen in de Nederlandse Tweede Kamer voor scheiding tussen kerk en staat. Gelukkig zijn niet alle partijen voor laïciteit, zoals Ewout Klei lijkt voor te staan in zijn toespraak voor de conferentie voor secularisme en burgerschap. Laïciteit lijkt teveel op een staatsideologie.

In zijn toespraak haalt Klei de Verklaring van de rechten van de mens en de burger instemmend aan. Eén van de artikelen, het zesde, stelt dat de wet de algemene volkswil tot uitdrukking brengt. In de geschiedenis is deze gedachte vrijwel altijd als gevaarlijk afgedaan, de volkswil brengt niet altijd tot uitdrukking wat goed is voor het land en kan zeer kwalijk zijn voor minderheden en voor de buitenlandpolitiek. Zoals Lev Tolstoi in het Nawoord van zijn Oorlog en Vrede betoogt was de oorlog van Napoleon tegen Rusland een uitdrukking van de volkswil, die ongeacht de wens van Napoleon, de wens om heel Europa Frans te maken tot uitvoer probeerde te brengen. Had Napoleon deze wens veronachtzaamd, dan was het Franse volk onder aanvoering van iemand anders Europa ingetrokken, aldus Tolstoi.
Ook religieuze minderheden lopen grote risico’s wanneer de algemene volkswil in wetten wordt omgezet. Dit hebben we gezien, juist na de Franse Revolutie, maar ook in de Sovjet-Unie, Spanje tijdens Franco en, let op, geen Godwin! in de tijd van het fascisme in Duitsland en Italië.
Dat deze verklaring ook veel goede kanten heeft, zoals de vrijheid van godsdienst, staat buiten kijf. Waar de Grondwet, en het staatsrecht als geheel, echter voor bedoeld is, is het beschermen van minderheden tegen de algemene volkswil, ongeacht of deze religieus of niet religieus geïnspireerd is.
Dat betekent dus ook dat de Nederlandse Staat niet alleen beleid moet maken op individuen, maar ook voor groepen. En dat binnen groepen eigen regels mogen worden opgesteld, of dat nu het weren van vrouwen uit het ambt is, zoals in kerken, of het weren van dezelfde vrouwen uit voetbalelftallen. Daarbij kunnen individu en individuele overtuiging niet altijd voorop staan. Ook niet als dat individu een andersdenkende binnen een minderheid is.

Gelukkig zijn in Nederland de meeste partijen voor de scheiding tussen Kerk en Staat. Deze kan echter alleen succesvol zijn als de staat groepen serieus neemt.

Door Evert te Winkel

Initiatiefnemer van Vrijzinnig Evangelisch. Ooit een wat zurige bijna-ex-evangelische, inmiddels opbouwend-kritisch evangelisch. Probeert aardiger te zijn.

Één reactie op “[Commentaar] Staat moet groepen serieus nemen”

Het hele probleem is juist dat seculieren zich haast niet willen verenigen op levensbeschouwelijk vlak. Het Humanistisch Verbond heeft ook altijd een zieltogend bestaan gehad. Het nucleus van de Christelijke zuilen lag in de kerken, voor de seculieren die zich verenigden (socialisten, liberalen), lag dit in de politiek en was per definitie op dominantie gericht.