Categorieën
Kerk Wetenschap

[Commentaar] Exegese van de wereld

De natuur is duidelijk gemaakt met een doel. Deze opvatting leefde een ruime anderhalve eeuw geleden onder christenen en zelfs in de wetenschap was deze gedachte geaccepteerd. Na Darwin werd deze uitleg volledig verworpen: er was geen doelgerichtheid in de natuur.

Een evolutionistisch wereldbeeld werd niet alleen over de natuur gelegd, maar ook over het universum als geheel. Inmiddels komen ook wetenschappers tot de conclusie dat de natuur weliswaar geen aanleiding geeft om aan doelgerichtheid te denken, maar het universum wel: De fysieke constanten mogen niet veel anders zijn dan nu om toch leven mogelijk te maken.
Dit is niet bedoeld om via een omweg toch het theïsme ‘wetenschappelijk te bewijzen’, laat dat helder zijn. Waar het om gaat is dat wetenschappelijk ontwikkelingen soms tot radicaal andere zienswijzen lijden, die later toch weer genuanceerd worden. Ook ontstaan onder wetenschappers nieuwe metafysische zienswijzen. De ideeën die uit de natuur gehaald worden, blijken soms meer over ons te zeggen, dan over de natuur zelf.
Door onze kennis van de natuur begrijpen wij meer van de natuur en kunnen wij de natuur beter onderzoeken. Ons onderzoek van de natuur is nooit af. Precies hetzelfde als in de theologie dus: ook de natuur heeft een hermeneutische cirkel.

Veel christenen geloven dat de Heilige Geest hen helpt bij het bestuderen van de woorden van God, die zij in de bijbel en in de natuur terugvinden. Natuurwetenschappers kunnen wel wat Heilige Geest gebruiken bij hun exegese van de natuur.

Door Evert te Winkel

Initiatiefnemer van Vrijzinnig Evangelisch. Ooit een wat zurige bijna-ex-evangelische, inmiddels opbouwend-kritisch evangelisch. Probeert aardiger te zijn.