Categorieën
Kerk

[Commentaar] De Kerk bestaat niet en blijft zeker niet

“Hoor, Israël!-
de Ene is onze God, de Ene alleen!”
(Naardense Bijbel)

Voor veel niet-roomse gelovigen stuit het inderdaad enigszins arrogante predikaat van de Rooms Katholieke Kerk dat zij de enige ware (en dus katholieke) kerk zijn tegen de borst. De katholieken duiden in het geval van de katholieke kerk het woord kerk consequent aan met hoofdletter. De nimmer aflatende hoop en verwachting dat de protestanten ooit zullen terugkeren naar de Moederkerk geeft weinig blijk van bescheidenheid.
De oplossing vanuit de protestanten is niet om met grote woorden protest aan te tekenen tegen deze arrogantie. De soep wordt niet zo heet gegeten als deze wordt opgediend en als het erop aankomt is de Rooms Katholieke Kerk niets anders dan één van de vele kerkgenootschappen. Het voegt daarom ook weinig toe om te roepen dat ‘wij’ ook katholiek zijn, zoals de protestanten en en de evangelischen weleens plegen te doen. Weliswaar is de RKK de grootste kerk, maar het aantal leden zegt gelukkig niets over de juistheid van de boodschap.
Er is geen reden voor protestanten om zich aan de katholieken te spiegelen of hen als voorbeeld te beschouwen. “Een kerk die leeft, scheurt”, zei Maarten ’t Hart. Vanuit dat perspectief zijn de protestantse kerken voluit kerk. En dat zijn ze ook. Ook goed om Plato’s ideeënleer ter herinnering te roepen:  Het zijnde is veelheid en tijdelijk, de ideeën, en daar valt God voor Plato ook onder, is eeuwig en eenheid. De kerk is niet eeuwig en moet daarom wel uit elkaar vallen. Zij blijft alleen bestaan omdat de kerk steeds opnieuw gecreëerd wordt, door de mensen.

God is één, zegt Deuteronomium 6:4, maar God is niet de enige. God, de Ene en Unieke, zit in de kring der goden. De kerken mogen meedoen in hun zoektocht naar die ene unieke God, maar nooit pretenderen dat hun denominatie de enige ware kerk is. Een dergelijke kerk kan namelijk niet blijven voorbestaan. De kerk is veelheid en tijdelijk, daarom dus een breekbaar en te koesteren kleinood. Dit zwakke clubje mensen kan alleen blijven als God voorgaat.

Door Evert te Winkel

Initiatiefnemer van Vrijzinnig Evangelisch. Ooit een wat zurige bijna-ex-evangelische, inmiddels opbouwend-kritisch evangelisch. Probeert aardiger te zijn.

13 reacties op “[Commentaar] De Kerk bestaat niet en blijft zeker niet”

Grappig. Als Jezus zegt dat Hij dé weg, dé waarheid en het leven is, dan kun je dat natuurlijk óók alle Christenen die dat belijden als arrogant betitelen.

“Het voegt daarom ook weinig toe om te roepen dat ‘wij’ ook katholiek zijn, zoals de protestanten en en de evangelischen weleens plegen te doen. ”

Ljkt me gewoon een kwestie van de geloofsbelijdenis die zij ook onderschrijven, serieus nemen.

Overigens; katholieken belijden niet zozeer dat zij de enige Kerk zijn, maar dat er per definitie maar één Kerk is. Dat is een verschil.

Wat een rare stelling Reclusius ‘Als Jezus zegt … arrogant betitelen’.
Vergelijkbaar: Als Usain Bolt beweert dat hij de beste sprinter te wereld is, dan is hij arrogant. Iedereen die het met hem eens is – en dus beweer dat Usain Bolt de beste sprinter ter wereld is – is daarmee ook arrogant!?!

Iemand die arrogant is is teveel met zichzelf ingenomen.
Van iemand die ver boven anderen verheven is, zoals Jezus kun je dat niet zeggen (zelfbewust is een woord met een wat minder negatieve connotatie en ongeveer dezelfde inhoud) hoe kan je van de Allerhoogste zeggen dat hij teveel met zichzelf ingenomen is. (daarbij is Hij ook niet neerbuigend)
Het probleem is meer dat ‘wij’ tegenwoordig niet meer zo goed uit de voeten kunnen met waarheidsclaims, zeker niet als die uit de koker komen van God. De mens wil liever zij. Eigen waarheid naleven, dat is arrogant.

“Jullie draaien de zaken om! Is de klei soms meer dan de pottenbakker? Kan het maaksel over zijn maker zeggen: “Hij heeft mij niet gemaakt?” Of het aardewerk over de pottenbakker: “Hij brengt er weinig van terecht?”

Jesaja 29:16 (NBV)

@ Reclusius:

Er is inderdaad – vanuit Gods standpunt – per definitie maar één kerk. Maar daaruit konden we – zelfs gezien vanuit het meest strikte en meest radicale Rooms-Katholieke standpunt – niet concluderen dat er in de geschiedenis ook per definitie maar één paus was, juist?

Er waren ook tegenpausen (sur le pont d’ Avignon, on y dance, on y dance…).

Bedoelt u dat God dan de éne Kerk is gevolgd die er na de brutale, perverse machtsstrijd met talloze moordpartijen is gevolgd die als gevolg daarvan ontstaan is? May the best win?

En let op: dat gebeurde pas nadat zowat de ruime helft van de christenheid in Byzantium al de brui had gegeven aan de Roomse aspiraties, na 8 eeuwen discussie (en geduld) hierover!
Kort nadat Rome zich van de Byzantijnen had losgemaakt (en niet omgekeerd want er waren immers vanouds 5 patriarchen in de christenheid en die van Rome wilde de 4 andere patriarchen niet volgen en ‘scheurde zich dus af’ als minderheid van de overgrote meerderheid!) zou spoedig de eerste van een reeks ‘kruistochten’ volgen, waar de verfijnde Byzantijnen nooit om hadden gevraagd en ook geen deel hadden, waar zij enkele eeuwen later wel de zeer zware rekening voor zouden betalen (verlies van Constantinopel, Oost-Romeinse Rijk!) en waar ‘de christenheid tot vandaag’ een zeer kwalijke reputatie aan heeft overgehouden.

De eerste protestant moet dan nog geboren worden.

Maar zie: ‘Rome’… jaja… dat is de éne Ware Kerk! Urbi et Orbi… Stad en Wereld. De halve christelijke wereld is daar wel aan opgeofferd maar dat is een detail.
Ja halleluja!
U hebt ongetwijfeld de betere argumenten om te zeggen dat er maar één Kerk kan zijn… die van de paus… de minst ontziende, bij voorkeur brutaalst moordende en gruwelijkste paus: à la guerre comme à la guerre. `

Laat ons de Heilige Mis maar gauw weer in het Latijn consacreren.
Ik begin al te zweten onder mijn soutane.

Er is maar één Bijbelse definitie van Jezus op wat voor Hem ‘de Ware Kerk’ is en die staat in de Bijbel: “Wanneer er twee of meer in Mijn Naam verenigd zijn, ben Ik in hun midden”.
Ik hou het dus bij die Bijbelse definitie, als u me niet kwalijk neemt. En als u het me kwalijk neemt ook, trouwens.
Kennelijk wist Jezus héél, héél goed wat Hij moest zeggen en niet moest zeggen om een kerk te definiëren… want wat Hij er allemaal NIET’ over gezegd heeft (en had kunnen zeggen) is minstens evenveel zeggend als wat Hij er kennelijk WEL over gezegd heeft: ‘twee of meer’… dat getuigt niet van erg veel wereldse ambitie, als u het mij vraagt.
Het levert op vergaderingen niet bepaald zeer ingewikkelde organogrammen op: twee of meer…

Hier in België kan je vanaf 3 personen al een vereniging zonder winstoogmerk stichten. Met 2 en ‘Hem’ in het midden erbij heb je zo dus al een voorzitter, een secretaris en een kasbewaarder. Ziedaar de Bijbelse ‘Ware Kerk’!
Haaahahahaaa….

@ Marco Van Vuuren:

Je zegt: ” Het probleem is meer dat ‘wij’ tegenwoordig niet meer zo goed uit de voeten kunnen met waarheidsclaims, zeker niet als die uit de koker komen van God. De mens wil liever zijn ‘eigen’ waarheid naleven, dat is arrogant.”

Ja en neen. God is ons in onze arrogantie tegemoet getreden door zich als énige ‘God’ in de (voor ons vermeende?) ‘kring der goden’ te bewijzen… en wel als énige van al die ‘goden’ die alle religie afschaft en dus wegneemt uit de wereld!

Van andere goden worden beelden aanbeden. Sinds en door Mozes schafte ‘God’ dat beelden aanbidden af.
Aan andere goden moe(s)ten altijd offers worden opgedragen. Het volk van ‘God’ wilde dat ook en God liet het (conditioneel) toe, hoewel Hij meestal niet hard onder de indruk was van al die offers.
Sinds en in (de literatuur over) ‘Jezus’ is ‘God’ dat hele offerzootje, dat hele offergedoe ook nog komen opdoeken! En om er voor te zorgen dat we alstublieft niet opnieuw zouden beginnen met bokken en schapen te kelen… gaf hij zijn volgelingen een brood – en -wijn-ritueel.

Maar die volgelingen lijken maar één ‘luik’ van dat ritueel te (willen) herdenken; het ‘Lam’ dat de zonde van de wereld wegneemt… maar niet het ‘Lam’ dat zo ook alle (basis voor) religie wegneemt uit de wereld! DAT (nochtans historisch zichtbare, tastbare empirische gegeven!) wordt veel minder herdacht in die kerken… en ze doen Christus daarmee onrecht aan in zijn betekenis!

Immers; waaraan ‘ZIEN’ wij nu in al onze arrogantie dat ‘God’ inderdaad de Ware (de Waarheid) ‘God’ is in onze (zogenaamde) ‘kring der goden’?
Juist: ‘God’ is de enige van al die goden die religie afschafte, verbeurd verklaarde… de enige ‘God’ die ons (ZICHTBAAR en dus historisch empirisch vaststelbaar!) van religie bevrijdde!!!

God toont… meer nog: Hij ‘bewijst’ Zich historisch ZICHTBAAR als de ‘Waarheid’ in Zijn ‘vrijzinnigheid’… in de hoeveelheid religie die Hij in de geschiedenis opruimde, afschafte, verbeurd verklaarde. Daaraan merk je dat de Bijbels God de ‘Ware God’ is.

Het probleem met dit getuigenis van en over God is echter dat de meeste van zijn kerken en gelovigen dit glasheldere getuigenis van ‘God’ in de weg staan!
Immers: vele Godgelovigen willen zo’n getuigenis (de afschaffing van religie door God) niet gezegd hebben en de atheïsten, vrijzinnigen en aanhangers van andere goden evenmin.
Maar de harde historische feiten zijn wat ze zijn: op de eerste ‘Goede Vrijdag’ schafte God alle religie af!

Kerken zijn vergaarbakken van mensen met in hun hersenen een aanleg voor religie. Daarom zoeken zij meestal ‘religie’ in het Geschrift dat als geen ander ooit net alle religie afschafte. Ze staren zich blind op de wonderen die van ‘Jezus’ alleen maar als ‘God’ moesten getuigen. Ze zien echter niet wat Jezus dan als ‘God’ daarmee doet: de religie beëindigen! … en wel in woord en daad! Hij wordt ‘de vervloekte’!
Leg aan kerkgangers maar eens uit dat ze in ‘een vloek’ geloven… en toch staat DAT in hun Bijbel!

Hoe kun je zien dat Jezus ‘de Weg, de Waarheid en het Leven’ is?
Simpel… aan de lijst van religieuze praktijken waaraan Hij een einde maakte:

– beeldaanbidding sinds Mozes (beperkt tot de Hebreeërs)
– alle offercultus, alle besnijdenis, alle sabbatsplicht (4e Gebod nochtans!!), alle voedingswetten, alle wetsdreiging en hemel-verdienerij, … sinds en door (het geloof in) Christus verdwijnt zelfs de vrouw-vernederende polygamie als wettelijk huwelijksstelsel uit de geschiedenis van zowat alle christelijke landen, volken en streken.

Dat zijn de historische feiten die over (het geloof in) ‘Jezus’ getuigen.

Wat heeft nou bijvoorbeeld een ‘profeet’ als Mohammed (God hebbe hopelijk voor hem zijn ziel) daar dan wel zichtbaar aan toegevoegd in de geschiedenis? Stel je die vraag eens?!
Heeft hij het schapen-kelen voor God terug ingevoerd? Heeft hij de polygamie in ere hersteld?
Zijn dat de dingen die van Mohammed moeten getuigen?

‘Jezus’ is (zichtbaar!) ‘de Weg, de Waarheid en het Leven’. Hij heeft ons van een pak religieuze rommel bevrijd! Er is geen beter getuigenis over Hem maar de kerken moeten het willen en durven belijden en preken als zij brood breken en wijn drinken.

Vergeef hen, Heer, want zij weten niet wat zij lezen.
Zij zijn ‘ziende blind’.

Edwin: is dit een reactie op mijn vraag over Romeinen 12:1?

Indien dit het geval is dan beschrijf je eigenlijk alleen maar wat niet meer is, wat vervangen is, zonder dat ik echt terug lees wat ervoor terug gekomen is.

Als je wil dat de kerk stopt met religiositeit dan zal je naar ik aanneem toch expliciet moeten maken wat er nu wel van haar verwacht wordt.

@Marco:
“Het probleem is meer dat ‘wij’ tegenwoordig niet meer zo goed uit de voeten kunnen met waarheidsclaims, zeker niet als die uit de koker komen van God.”

Maar dat is precies mijn punt; volgens het katholiek geloof spreekt de heilige Geest dóór de Kerk. Als een leerstuk onfeilbaar is, is het dus de Geest die spreekt. Je kunt het met dat geloof oneens zijn, maar het heeft niets met arrogantie van katholieken te maken.

@Edwin:
“Maar daaruit konden we – zelfs gezien vanuit het meest strikte en meest radicale Rooms-Katholieke standpunt – niet concluderen dat er in de geschiedenis ook per definitie maar één paus was, juist? ”

Nee, onjuist. Een tegenpaus impliceert per definitie dat er ook een geldige paus was. Voor wat betreft de rest; zie gewoon het voorbeeld van Petrus. Dat zegt genoeg. Ik zie ook niet in hoe er een ander systeem mógelijk is waarbij God Zijn leer min of meer ongeschonden over kan brengen. De Oosters-Orthodoxen zijn ten prooi gevallen aan cesaropapisme, innerlijk tamelijk verdeeld en belangrijker; de doctrinaire doorontwikkeling staat al zo’n tien eeuwen zo goed als stil, want ze kunnen geen concilies houden.

@Reclusius – ik beroep mij op de door de HG ingegeven schrifttekst die meldt dat ‘nu nog alle profeteren onvolmaakt is’, wat impliciet betekent dat ook hetgeen uit de mond komt van een ‘heilige’ katholiek in ieder geval – net een heel klein beetje – naast de waarheid zit;)

@ Recalsius:

“Een tegenpaus impliceert per definitie dat er ook een geldige paus was.”

Oh ja? En hoe zijn we dan op een gegeven moment in de middeleeuwen aan 3 pausen gekomen, denk je? Hier: er waren twee pausen die zich als ‘de ware’ profileerden en daar kwam een hoop miserie van. Om dat op te lossen kwam er een derde hond die met het been heen ging. Maar zie: de andere twee waren het er niet mee eens… en zo had je er dan drie.

JE ZEGT: “Voor wat betreft de rest; zie gewoon het voorbeeld van Petrus. Dat zegt genoeg. Ik zie ook niet in hoe er een ander systeem mógelijk is waarbij God Zijn leer min of meer ongeschonden over kan brengen.”

Was Petrus niet overtuigd van de noodzaak dat christenen zich moesten laten besnijden en was het niet Paulus die daarin een ander standpunt innam… waarna Petrus dan kennelijk toch is bijgedraaid (na jaren discussie?)
Verwijst u naar de Petra-passage?
Waaruit blijkt dat wat Christus daar tegen Petrus zegt enkel voor Petrus moest gelden… of exclusief voor hem? Daar zijn geen literaire argumenten voor en zeker geen exclusieve!

Wat tenslotte de concilies/kerkvergaderingen betreft die in de Orthodoxe kerk volgens jou niet gehouden zouden kunnen worden: ik ben geen orthodoxe christen maar ik denk dat ze best wel zullen kunnen vergaderen en bovendien moet je je de vraag ook eens stellen wat er voor ‘orthodoxen’, die dus ‘zuiver in de leer’ willen zijn, te vergaderen valt betreffende de zuiverheid van de leer.

Zij kwamen op zulke ‘concilies’ alvast niet het besluit dat er kruistochten moesten komen of een pauselijke onfeilbaarheid moest worden afgekondigd. Zoals je kunt zien: concilies zijn niet altijd onfeilbaar. Misschien blijven de orthodoxen toch liever orthodox in de genadeleer en valt daar wel iets voor te zeggen, Recalsius, … alle pompeuze concilies
ten spijt?

@ Recalsius:

(een eerdere repliek hernemend:) “Overigens; katholieken belijden niet zozeer dat zij de enige Kerk zijn, maar dat er per definitie maar één Kerk is. Dat is een verschil.”

Dat klopt… en dit is de enige Bijbelse definitie daarvan voor wie ‘recht in de leer’ (orthodox) van deze algemene (katholieke) waarheid wil uitkomen voor het getuigenis (protestant):
“Wanneer er twee of meer in Mijn Naam verenigd zijn, ben Ik in hun midden.”

@ Marco Van Vuuren:

Als je wil dat de kerk stopt met religiositeit dan zal je naar ik aanneem toch expliciet moeten maken wat er nu wel van haar verwacht wordt.

Mocht ik een naam voor een ecclesia moeten bedenken, dan zou ik voorstellen: “Vrijzinnig Centrum HUIS VAN GOD”

Het mag een ecclesia zijn waar – zoals in de eerste kerken – mensen sterk doordrongen zijn van de gedachte dat het GOD is die een einde heeft gemaakt aan alle religie: weg beeldaanbidding, weg offercultus, weg besnijdenis, weg voedingswetten, weg hemel-verdienen en wettisch denken, weg, weg weg….
En dat herdenken we – zoals gevraagd in de literatuur die een zichtbaar einde aan al die religie maakte! – door brood te breken en wijn te drinken: je hoeft voor zo’n ritueel niet eens te kunnen lezen of schrijven. Eten en drinken doet ieder mens… en in de Bijbelse ‘ecclesia’ zelfs vrij, zonder religieuze beperkingen.

Niet ‘Darwin’, niet ‘de Wetenschap’ maar ‘GOD’ heeft in de eerste plaats (altijd) een einde gemaakt aan religie… en DAT moeten we in de eerste plaats gedenken in Brood en Wijn (ook al om niet in offers te hervallen, want daar kunnen mensen wat van, getuige de kerkgeschiedenis!)

Rom. 12:1 zegt dat wij naar ‘Gods wil’ moeten leven: dat ios dus ‘bevrijd van religie’… die in Christus werd afgeschaft!
Mensen met een hang naar religie missen altijd het meest Blije deel van de Boodschap omdat ze religie zoeken in een geschrift dat de religie net afgeschaft heeft.
God is vrijzinnig… en die Blijde Boodschap willen meestal NOCH religieuzen NOCH vrijzinnigen voor waar hebben!
Wie dat verkondigt wordt gekruisigd… ziedaar het Bijbelse verhaal!

@Marco:
“ik beroep mij op de door de HG ingegeven schrifttekst die meldt dat ‘nu nog alle profeteren onvolmaakt is’, wat impliciet betekent dat ook hetgeen uit de mond komt van een ‘heilige’ katholiek in ieder geval – net een heel klein beetje – naast de waarheid zit;)”

Misschien wel aardig om daar wat op door te gaan, want er zijn wel raakvlakken met het katholiek geloof. Een dogma is volgens de katholieke leer weliswaar ‘waar’, maar aangezien we steeds dieper in de geloofsschat doordringen, is ze nooit ‘af’. In die zin zou je kunnen zeggen dat het halve waarheden zijn. Gewoon een willekeurig voorbeeld: ‘Buiten de Kerk is geen heil’ is een dogma. In eerste instantie lijkt het er dan op dat noodzakelijkerwijs iedereen die niet in de katholieke Kerk zit, sowieso naar de hel gaat. Dat is dus niet het geval en sterker nog, een veroordeelde dwaling (Feenyisme). Het betekend eerder dat alles wat goed, schoon en waar is een element van ‘Kerk-zijn’ in zich draagt. Heel theoretisch kan het zelfs samengaan met (een vorm van) Alverzoening, al geloof ik daar zelf niet in.

@Edwin:
“Oh ja? En hoe zijn we dan op een gegeven moment in de middeleeuwen aan 3 pausen gekomen, denk je?”

Dat is nooit voorgekomen, wél dat er één geldige paus was en twee tegenpausen. 😉

“Was Petrus niet overtuigd van de noodzaak dat christenen zich moesten laten besnijden en was het niet Paulus die daarin een ander standpunt innam… waarna Petrus dan kennelijk toch is bijgedraaid ”

Nee, andersom. Onder voorzitterschap van Petrus stond het eerste concilie (Hand. 15) toe dat het Evangelie ook aan de onbesnedenen werd gepredikt. Maar een tijd later bleek dat Petrus zich niet aan de door hem afgekondigde (embryonale) ex-cathedra beslissing hield (Gal. 2) en Paulus sprak hem daar terecht op aan. Geen paus staat boven de leer.

“Waaruit blijkt dat wat Christus daar tegen Petrus zegt enkel voor Petrus moest gelden… of exclusief voor hem? Daar zijn geen literaire argumenten voor en zeker geen exclusieve!”

De huidige consensus denkt daar anders over: http://bit.ly/NOx32I

“Wat tenslotte de concilies/kerkvergaderingen betreft die in de Orthodoxe kerk volgens jou niet gehouden zouden kunnen worden”

Natuurlijk vergaderen ze wel eens, maar het blijft een feit dat er na het grote schisma in het oosten geen oecumenische concilies meer gehouden zijn, en de leer dús zo goed als stilstaat.

“en bovendien moet je je de vraag ook eens stellen wat er voor ‘orthodoxen’, die dus ‘zuiver in de leer’ willen zijn, te vergaderen valt betreffende de zuiverheid van de leer. ”

Vanwege doctrinaire doorontwikkeling uiteraard. Ik heb het hier wel eens uitgelegd: http://www.katholieknieuwsblad.nl/opinie/item/1612-hoezo-allemaal-even-schuldig?.html

Verder zie ik echt niet in wat er in principe mis was met het besluit om Kruistochten te ondernemen. In essentie was het een late en verhoudingsgewijs beperkte REactie op de Islamitische veroveringsdrang, dezelfden die in 1683 nog voor de poorten van Wenen stonden. Dat het algauw een voertuig werd voor de persoonlijke ambities van de krijgsheren is alleen nog maar een grotere waarschuwing tegen het cesaropapisme.