Categorieën
Kerk

Beroepsdeformatie: Atheïsten als predikant

toga, predikant, pkn, atheïstDe meerderheid van de gemeenteleden van de Protestantse Kerk in Amsterdam houdt vast aan klassieke geloofsopvattingen. Deze conclusie in het blad Kerk in Mokum is opvallend. De tendens van de verkorte versie van het artikel heeft een groot ‘poe, wat een orthodoxe bedoening is die kerk toch’-gehalte. Enkele zinnen ter illustratie:

“Na tientallen jaren van secularisatie en theologische discussie over Godsbeelden, is het opvallend dat een meerderheid van de meelevende leden klassieke geloofsopvattingen heeft.”

Of:

“Gezien het succes van auteurs als Dick Swaab die betoogt dat de ziel niet bestaat, verrast het dat de meeste kerkleden vasthouden aan de klassieke opvattingen over het leven na de dood.”

Nog fraaier is de samenvatting van Trouw: “Betrokken protestanten in Amsterdam zijn verrassend orthodox…” Want: “Wat blijkt: bijna 80 procent gelooft in God. En meer dan de helft ziet Jezus als Gods Zoon.” Je gaat je ernstig afvragen wat Trouw als orthodox beschouwt. Geloof in God, blijkt het goede antwoord te zijn:

“…de beroepsgelovigen zijn veel minder orthodox. Want waar van de ondervraagde kerkleden maar 3 procent aangeeft dat God niet bestaat, is dat bij de predikanten 30 procent.”

De dertig procent van de predikanten is overigens een schromelijke overdrijving, we hebben het hier slechts over drie. Want inderdaad, tien (!) predikanten vulden deze enquête in.

Dat over het onderzoek. Als de resultaten van met name de enquête onder predikanten juist is, dan is dat reden voor zorgen. Mochten de theologen bedoelen dat God niet bestaat zoals een stoel of een punt appeltaart bestaat, dan hebben ze natuurlijk gelijk. Maar dat is volstrekt nietszeggend, dat weet iedereen.

Het gaat, blijkens het artikel in Kerk in Mokum zelf hierom: “…terwijl dertig procent zelfs de uitspraak onderschrijft dat er geen God of Hogere macht bestaat.” Even voor de duidelijkheid: dat is de formele definitie van atheïst. Natuurlijk, als lid zijn zij van harte welkom, zelfs als salarisadministrateur of secretaris of als beleidsadviseur of pastoraal werker. Maar waarom zijn zij in vredesnaam als predikant werkzaam in de kerk?

Evert te Winkel

Door Evert te Winkel

Initiatiefnemer van Vrijzinnig Evangelisch. Ooit een wat zurige bijna-ex-evangelische, inmiddels opbouwend-kritisch evangelisch. Probeert aardiger te zijn.

9 reacties op “Beroepsdeformatie: Atheïsten als predikant”

Goeie vraag: ’Maar waarom zijn zij in vredesnaam als predikant werkzaam in de kerk?’ Dat vragen orthodoxen zich al eeuwenlang af. Zij beschouwen vrijzinnigen als verwoesters van de kerk, dooie takken aan de boom, mensen die onbekwaam zijn om christelijk nageslacht te verwekken. ’Na ons de dood’ (de zondvloed mag ook) is het echte credo der vrijzinnigen. Schreef Dante dat al niet boven de poort naar de hel?
’Vóór mij bestond er geen schepping dan eeuwigheid
en ook ik blijf eeuwig.
Gij die hier binnentreedt, laat alle hoop maar varen!’

Het wordt tijd dat die atheïsten eens gaan begrijpen dat het God is die een einde maakte aan alle religie en niet hun 16e eeuwse atheïsme. Wie God als vader, zoon en geest ontkent ontkent juist dat er een einde is gesteld aan religie en werkt zo religie in de hand.
Op de eerst Goede Vrijdag maakte God de Zoon een einde aan religie, geheel naar de wil van God de Vader… en dat is waar God als Geest van getuigt zoals Hij altijd van de Wet getuigde.
En zoals Denemarken een Unie is die uit drie machten bestaat, zo is God een eenheil in drie hoedanigheden: dat heeft ons van de religie bevrijd… niet de atheïsten!

Overigens: de eerste christenen werden door de Romeinen ook verweten ‘a-theos’ te zijn: tégen de goden. Hun (Hebreeuwse) ‘God’ was immers tégen hun goden (maar werd wel door Rome getolereerd) maar nu had Hij in de versie van die christenen bovendien ook z’n eigen religieuze voorschriften afgeschaft!
Zo zagen zij dat… terecht: ‘atheïsten’! Zij vonden dat christenen in een God geloofden die ‘tegen ‘God’ en de ‘goden’ inging… en ja… daar viel iets voor te zeggen. Hun ‘God’ had immers alle religie beëindigd.

Ik ben verheugd dit te lezen en kan het niet laten ook dit nog toe te voegen: als ‘gewone gelovigen’ in Amsterdam vandaag zo ‘recht in de leer’ (orthodox) reageren… dan is dat zeer hoopgevend voor de christenheid. Als ‘Belg’ zie ik dat zo: als Nederland niet zijn wortels hervindt… waar moet het in deze wereld dan wel gaan gebeuren?
De Amerikanen proberen het wel maar komen met misbaksels als creationisme aanzetten. Neen… de heropstanding en dus herpositionering van de christenheid moet al bijna uit Amsterdam komen… daar in de oude hoofdstad van de Jan-Kezen en de gevluchte Hugenoten en Zuid-Nederlanders… daar kan ‘de leer’ over Gods einde van de religie herleven.
God is vrijzinnig… juist in Zijn Leer! Nederland was daar altijd in vele opzichten het beste getuigenis van.
Zonder wonder geen verwondering!

Maar waarom zijn zij in vredesnaam als predikant werkzaam in de kerk?

Er zijn er veel van het type Klaas Hendrikse, ze werken in een kerk omdat ze in de gemeente geloven (mensen die met mensen samen iets moois doen, daar heb je niet per se (geloof in) een onkenbare hogere macht bij nodig)

(De meesten zijn overigens niet zo uitgesproken atheïstisch als ds. Hendrikse)

“Mochten de theologen bedoelen dat God niet bestaat zoals een stoel of een punt appeltaart bestaat, dan hebben ze natuurlijk gelijk. Maar dat is volstrekt nietszeggend, dat weet iedereen.”

Ik niet.
Weliswaar heb ik een dergelijke formulering vaker gehoord, maar ik begrijp het niet.
Iets bestaat, of niet.
In het geval van God zie ik geen enkele reden om het bestaan ervan aan te nemen.

Als God toch bestaat, maar op een andere manier, zou ik die manier graag leren kennen.
Misschien bestaat er nog meer, op een andere manier, waar ik niet van weet.

Een stoel of appeltaart kun je oppakken, bestaat fysiek. God niet. De mensen die toch denken dat God bestaat denken vaak iets als: God bestaat net zoals een emotie bestaat. Een andere variant is een kracht.

Woede, Liefde of Jaloezie bestaan ook niet zoals een appeltaart bestaat, maar je kunt ze wel ervaren. Zo doen die mensen dat ook met God. (ze vertellen je soms wat anders, en veel tegenstrijdige verhalen, maar dat komt omdat ze het zelf eigenlijk ook niet weten) God is namelijk onkenbaar, ze kunnen er dus niks concreets over zeggen. Dit wordt door het begrip ‘Heilig’ verder uitgewerkt.

De zwaartekracht kun je ook niet vast pakken, maar bestaat wel, laat die appeltaart of die stoel maar eens vallen….. Dit is ook een variant voor het ‘god-model’

Zelf denk ik overigens dat God ook bestaat, maar alleen in de verbeelding van veel mensen. Net zoals Pippi Langkous en Harry Potter ook bestaan…..

Bestaan heb je in veel soorten. Een geranium bestaat bijvoorbeeld anders dan een appeltaart. Beide kun je vastpakken, maar een geranium leeft. Een kat bestaat anders dan een geranium, een mens anders dan een kat. Geloven dat God anders bestaat is dus zo gek nog niet. Er is nog zoveel wat wij niet weten over onszelf en zelfs van bacterien weten we nog zoveel niet! Er zijn bruikbare godsbeelden, persoonlijk en onpersoonlijk, maar het zijn slechts beelden van de Ene.

Er is geen significant verschil tussen geraniums, katten en mensen en appeltaarten. (Voor appeltaarten mag je willekeurig ook een ander fysiek object invullen) Allen zijn van materie gemaakt, de eerste drie hebben een bijzondere eigenschap, namelijk dat ze van reproduceerbare cellen gemaakt zijn. Niet levende objecten missen die eigenschap, maar zijn verder van precies dezelfde chemische elementen gemaakt als levende objecten.

goden zijn van een heel andere categorie. Dat zijn objecten die geen materiële eigenschappen hebben en slechts abstracte ideeën zijn.

Claimen dat een mens anders is dan een geranium of een kat heeft helemaal niks te maken met het wel of niet gek vinden om in God te geloven. Dat laatste volgt totaal niet uit de verschillen in materie van andere objecten.
Hiermee is niet gezegd dat geloven dus wel gek is. Ik wil slechts aangeven dat het stukje van Menno hierboven qua logica kant nog wal raakt.

Of je wel of niet ergens in gelooft moeten mensen maar helemaal zelf weten. Het heeft meer met emotie te maken dan met rationeel denken in elk geval.