Categorieën
Cultuur

Boeiend manifest is gewoon postmodernisme

Na een nieuwe hoofdredacteur waar VrijzinnigEvangelisch.nl eerder al over berichtte,  heeft CV-Koers nu ook een nieuwe naam gekregen. Vanaf het volgende nummer zal het “De Nieuwe KOERS” heten. In een tiental goed geformuleerde statements of kenmerken in hun “manifest” (pdf) lichten ze deze nieuwe naam toe. De keuze voor het getal tien zal wel niet toevallig zijn, maar de toon is luchtiger dan de meer bekende Tien Woorden van nog langer geleden.

Terugblik
Maar eerst blikken ze terug op de generatie christenen tussen 1950 en 1980, die ze de contra-generatie noemen, omdat deze mensen de koers wilden bewaren, voor zover het de christelijke waarden betrof.  Hun kinderen (tussen 1980 en 2010), de positief-christelijke generatie, waren dit defensieve gedrag beu en wilde de koers veranderen door woord en daad.

De redactie van (voormalig) CV-Koers ziet nu een nieuwe generatie christenen die voor de komende 30 jaar de koers gaan bepalen. Maar welke kant gaat dat op? De redactie noemt deze gelovigen in hun optimisme de hoopvolle realisten, die ondanks hun verschillen toch de tien in het manifest genoemde kenmerken heeft en ziet in deze mensen de doelgroep van hun vernieuwde blad. Vermoedelijk zeggen deze tien statements ook veel over de normen, waarden en geloofsovertuiging van de redactie van CV-Koers, sorry, De nieuwe KOERS.

Wij & de kerk
De eerste vier kenmerken vallen onder de noemer wij & de kerk, hoewel ook gezegd wordt dat het niet om de kerk gaat, maar om het Koninkrijk. Een belangrijk onderscheid, hoewel niet iedereen de theologische en praktische implicaties daarvan meteen zal beseffen. Op voorzichtige wijze pleiten ze voor vernieuwing in de kerk en naar een andere manier om hun betrokkenheid te laten merken. Vooral van belang is om het geloof aan de dagelijkse praktijk te verbinden, desnoods met vallen en opstaan.

De interessantste zin vond ik de volgende ”Wij laten ons sowieso niet zo makkelijk meer bepalen door 20e eeuwse etiketten als evangelisch, reformatorisch, seculier, orthodox of vrijzinnig.”  Een terechte constatering, hoewel daar niet meteen alle verschillen mee zijn verdwenen of niet belangrijk zouden zijn. Deze nieuwe generatie gaat er alleen anders mee om. Stanley J. Grenz signaleerde dit al in zijn invloedrijke boek Renewing the Center, waar hij dit gewoon postmodernisme noemt, een term die de redactie van CV-Koers bewust of onbewust vermijdt.

Wij & de wereld
De kenmerken vijf tot en met negen gaan over wij & de wereld. De belangrijkste constatering is dat het christendom inmiddels een minderheidsstandpunt inneemt in de maatschappij. Dat maakt bescheiden, maar biedt ook de voordelen dat machtsmisbruik en manipulatie minder voor gaan komen.

Bescheidenheid kan zich ook uiten door toe te geven niet alles (meer) te weten. Ons best doen en willen leren van Jezus op de plek waar we zijn, is vaak al voldoende. Relevant zijn, betrouwbaar, verrassend en soms irritant. Maar altijd hoopvol. Dat zijn wat sleutelwoorden die de nieuwe gelovigen typeren. Briljant vond ik de zin “We organiseren geen grote collectes”, waarbij een goed verstaander maar een half woord nodig heeft. Beter is het om onze tijd, aandacht en middelen te investeren in de mensen om ons heen.

Wij & de toekomst
Kenmerk tien heet Wij & de toekomst. Hierin wordt vooruit gekeken naar de toekomst en wat dit voor ons gaat betekenen. Doordat we anders (niet beter!) zijn dan de vorige generaties, hebben we ook de kans om het anders te doen en dat we nog steeds (of juist) in staat moeten zijn om Gods liefde en Koninkrijk zichtbaar te maken. Misschien ook met vallen en opstaan kunnen we door onze hoop en geloof mee helpen om een nieuwe koers uit te zetten voor de komende dertig jaar.

Gelukkig wil het blad De nieuwe KOERS ons daarbij helpen door acht keer per de nieuwe koers, manifest, karel smouter, nieuwjaar een hoopvol, inspirerend en realistisch tijdschrift uit te geven. Ik denk dat ze heel goed in staat zullen zijn om van een goed blad een nog beter blad te maken, want de analyses en trends in de tien kenmerken zijn heel treffend en herkenbaar beschreven. Maar toch bekruipt mij het gevoel dat ik een pagina lang een boeiende en inspirerende advertentie heb gelezen.

Dat is het enige minpuntje van dit manifest. Uitstekend geschreven, maar niet los te zien van enige commerciële belangen. Daar hoeft op zich niets mis mee te zijn, want ook ik heb me aangemeld voor een (gratis) proefnummer. En wat doet u?

Door Mark Peter van der Bijl

Mark Peter van der Bijl deed naast zijn werk als ict-er een masterstudie Theologie aan de Vrije Universiteit. Eerder studeerde hij in deeltijd Godsdienst Pastoraal Werk aan de CHE in Ede. Van der Bijl geeft in de avonduren les aan een theologische opleiding. Ook is hij auteur van het boek Profetie in context.

7 reacties op “Boeiend manifest is gewoon postmodernisme”

“Stanley J. Grenz signaleerde dit al in zijn invloedrijke boek Renewing the Center, waar hij dit gewoon postmodernisme noemt, een term die de redactie van CV-Koers bewust of onbewust vermijdt.”

En daarmee is eigenlijk wel voldoende gezegd. Het is ‘managing the decay’ en wenig meer dan dat. CV-koers gaat gewoon de weg die de NCRV, het CDA, Trouw en tegenwoordig ook de CU, de EO en het ND gaan; van verzetsbolwerk naar een tandenloos feel-goodgeluid waar elke van smaak ontbreekt en elke relevantie zoek is. Ik vind het dan wel altijd weer vermakelijk hoe men zich in alle bochten wringt om dit defaitisme als een stap vooruit te presenteren. 😀

@Mark Peter

Grappig om dat te horen van iemand (ik doel op Martini voor de helderheid) die zelf is blijven hangen in de jaren ’60.

Verder in het algemeen; het is maar wat je achterlopen noemt. De voornaamste functie van de Kerk inzake van de leer is deze te bewaren en behoedzaam door te ontwikkelen. Zoals de wetenschap een soort voorpost van de menselijke kennis is, zo is de Kerk de bewaker en sluitpost, waardoor überhaupt vooruitgang mogelijk wordt en men niet steeds het wiel opnieuw hoeft uit te vinden.

@Reclusius,

Voor Grenz is postmodernisme geen negatieve term. Hij ziet daarin volop nieuwe uitdagingen en vallen diverse verschillen tussen kerken onderling weg. De gezamenlijk taak staat voorop. Ik hoop van het najaar dat boek ook te recenseren.