Categorieën
Kerk

Vergeetachtig

 

boosheid, valentin de boulogne, gastendienst, Jezus
‘Christus drijft de geldwisselaars uit de tempel’ (1618), door Valentin de Boulogne.

Spoorloos, Vermist, Ik Vertrek. Ik plaag mijn ouders al jarenlang met hun kennelijke voorliefde voor emo-tv. Ik schaam me inmiddels diep, veel meer dan ik zou wensen geldt voor mij ‘zo vader, zo zoon’. Ik smul namelijk van het televisieprogramma Het Familiediner, emo-tv pur sang.

De redenen voor deze familieruzies maken me vaak aan het lachen, zo kleinzielig zijn ze, maar eigenlijk zou ik er om moeten huilen. Een langdurige en soms niet op te lossen verwijdering, veroorzaakt door de kleinste onbenulligheid. Bitterheid vanwege te laat groeten, eerder weggaan bij een verjaardag, vergeten een kaart te sturen. Om een verkeerde nuance in de gebruikte toon. En dat alles wordt enorm opgeblazen, alsof slechts het eten van een appel je voor eeuwig uit het paradijs kan gooien. We doen elkaar wat aan, met onze ruzies.

Jij eerst
Die familieruzies zijn ook niet zo verwonderlijk; we onthouden allemaal teveel. Ik zou, om eerlijk te zijn, graag wat vergeetachtiger zijn. Onderzoek (o.a. Dolcos & Cabeza, 2002) wijst uit dat mensen feiten die aan een emotie gekoppeld zijn, beter onthouden. Vaak verdwijnt het feit na verloop van tijd uit beeld en, zoals de reclame van de uitvaartverzekeraar zegt; „de emotie blijft”. Fans van emo-tv, zoals ik dus, parasiteren op het leed van anderen, met tranen in de ogen. Heerlijk.

Het Familiediner toont het mechanisme van verdwijnende zakelijkheid en toenemende emotie in de meest rauwe vorm, merk ik op terwijl ik mij verkneukel. De boosheid bij de ruziënden blijft en het vermogen om hier rationeel en zakelijk naar te kijken verdwijnt. Men voelt zich gekwetst. Niemand wil de eerste stap zetten om weer nabij te komen. „Ik niet, jij eerst.”

Een ruzie beginnen is zo gemakkelijk. Ik moet denken aan de discussie rond Zwarte Piet, waarbij vanuit beide kanten veel gereageerd wordt uit gekwetste gevoelens. Of aan mensen die uit boosheid afgeven op hun voormalige kerk, waar ik mij ook weleens schuldig aan maakte. En ja, we worden allemaal weleens gekwetst. Door onze familie, door onze vrienden, door onze God. Door de laatste misschien wel het meest. We zijn gekwetst, dus we hebben recht op boosheid.

Boekhoudster
Als je ruzie met iemand hebt, zegt Jezus, zorg dan dat je het eerst goed maakt, voordat je in de tempel gaat offeren (Mattheüs 5:23,24). Jezus zegt dit niet om schijnheiligheid tegen te gaan, hoe belangrijk ook, maar om ons te bevrijden van onze boosheid. Ook van onze boosheid om al die kleine ergernissen. En vooral van de boosheid waar wij recht op hebben.

Boosheid bouwt op, als groeiende muur tussen mij en tussen jou. Ik ben geneigd om mijn boosheid te koesteren, de emmer vol te laten stromen. En dan klotst de boosheid over de rand en in paniek houd ik deze nog wat schuiner. Mijn beker stroomt over.

Was mijn geheugen maar een vergiet, waar het emoties betreft. Of, zoals Paulus schrijft: „De liefde is geen boekhoudster van het kwaad” (1 Korinthe 13:5, trouwens: <3 Naardense Bijbel). Een goed huwelijk vergt een slecht geheugen, zegt men wel. Liefde en geheugenverlies zijn voor mij dan ook synoniem. En Gods volmaakte geheugen moet dus wel onvoorstelbaar slecht zijn.

Voor de Gastendienstkrant van 17 november 2013, 11.00 uur in evangelische gemeente Berea De Maten, de Heemgaard, Heemradenlaan 125, Apeldoorn. Spreker: Ben Tiggelaar. Zie hier de officiële uitnodiging:

gastendienst, Berea, Ben Tiggelaar, evangelische gemeente

Door Evert te Winkel

Initiatiefnemer van Vrijzinnig Evangelisch. Ooit een wat zurige bijna-ex-evangelische, inmiddels opbouwend-kritisch evangelisch. Probeert aardiger te zijn.