Categorieën
Wetenschap

Crowdsource je Bijbel

crowdbijbelTsja, iemand moet het doen. En als toch iemand het moet doen, dan zal ik me maar opwerpen. Kan ik het initiatief van de ‘teleurgestelde bloggers’ (wat een sombere insteek trouwens!) waarderen? Zeker. Het is goed dat er een website is waar de Bijbel op staat en waar fatsoenlijk naar gelinkt kan worden, zoals ook met Biblija tot voor kort de praktijk was. Maar, alles overziend, is dit wel een verslechtering ten opzichte van de oude situatie. En dat kan anders.

Ik heb inmiddels een naschrift toegevoegd, omdat de Bloggersbijbel al aan een wiki-bijbel blijkt te werken.

Ambitie
De opzet van de bloggersbijbel is om de oude situatie zoveel mogelijk in stand te houden, als het Nederlands Bijbelgenootschap niet mee wil werken, dan maar zonder. Overigens lijkt het Bijbelgenootschap wel mee te willen werken, per half november zou de NBV gewoon bereikbaar moeten zijn op bijbelgenootschap.nl, volgens een tweet. De (zichtbare) ambitie is er met bloggersbijbel.nl niet om iets nieuws te beginnen en de wereld een stukje mooier te maken. Dat is juist wat ik graag zou willen en waar ik graag aan mee zou willen werken. Er zijn in Nederland vele theologen en theologiestudenten die met enige regelmaat voor preek of studie zelf stukken uit de Bijbel vertalen. Stel dat we hen en scholen zo ver kunnen krijgen om deze stukken vertaalde tekst in een wiki-achtig systeem neer te (mogen) zetten en daar te bediscussiëren en eventueel te verbeteren, dan denk ik dat een geweldige Bijbel gecrowdsourced kan worden. Het is al eerder gedaan, dus het kan (nee, niet die).

Op deze manier kan een goed bruikbare online Bijbel voor algemeen gebruik gemaakt worden (voordeel 1), tegen zeer geringe kosten (voordeel 2), open source en bijvoorbeeld te gebruiken met een Creative Commons licentie en/of GNU licentie (voordeel 3) en door de openbaarheid van het proces zeer nuttig in het leerproces van jonge theologen en geïnteresseerde leken (voordeel 4). Als laatste zou ik zeggen: Openbaar bijbelvertalen kan volgens mij heel goed helpen om de Bijbel dichterbij de mensen te brengen en heeft zo ook een missionaire functie. Alleen voordelen dus. Ook voordelen voor bloggersbijbel.nl, overigens, maar daar kom ik later op terug.

Ook voor het Nederlands Bijbelgenootschap zie ik grote voordelen: Als er een goede en blijvend up-to-date algemene vertaling is voor het Nederlands taalgebied, kan het Bijbelgenootschap zich richten op vertalingen voor specifieke doelgroepen die door de algemene vertalingen niet goed bereikt zouden worden, zoals de Bijbel in gewone taal doet. Zoals het nu is, gaat veel van de enorme expertise van NBG in vrij eenvoudig (dat is natuurlijk relatief) vertaalwerk zitten, waar buiten de organisatie ook voldoende expertise voor is. Ook kan het NBG zich dan meer richten op bijbelverspreiding voor groepen binnen en buiten Nederland die nog niet of nauwelijks met de Bijbel in aanraking komen.

Aanpak
Natuurlijk kost het heel veel tijd om zo’n bijbelvertaling te crowdsourcen. Meer tijd dan één persoon op kan brengen (en dan is het natuurlijk ook geen crowdsourcen). Ik ben bereid initiatief te nemen, mits een tiental mensen toezegt mee te willen werken. Welke expertise heb ik vooraf in ieder geval nodig?

Om te beginnen is er een up-to-date brontekst nodig. Snel even controlerend zie ik dat de Naardense Bijbel, die ik zelf heel veel gebruik (en ook gratis online staat) gebruik maakt van de Biblia Hebraica en het Novum Testamentum Graece, waarvan de laatste dus wel online staat en de eerste niet. Om een bijbelvertaling goed te kunnen crowdsourcen is het nodig dat de brontekst online staat. Zelf heb ik niet de expertise om een goede keuze te maken tussen de verschillende mogelijke bronteksten uit het online aanbod. Om überhaupt met het project te kunnen beginnen, is iemand met die expertise noodzakelijk.

Verder is iemand met voldoende juridische kennis nodig om goede keuzes te maken tussen de verschillende mogelijke licentievormen en iemand met voldoende kennis en ervaring met een wiki-site om deze op te kunnen zetten. Ik heb beide niet. De overige initiatiefnemers moeten bereid zijn mee te praten en mee te werken aan een eerste opzet. Daar komt veel praktisch werk bij kijken: alle bijbelboeken en hoofdstukken moeten in het systeem gezet worden, zodat er eerste vertalingen ingezet kunnen worden, er moet besloten worden over hoe voorkomen wordt dat de discussie over vertalingen totaal onoverzichtelijk wordt enz. Er is dus enige kennis van wiki-systematiek en bijbelvertaling nodig in het hele team, hoewel niet iedereen beide nodig heeft.

Zelf ben ik bereid om de kosten voor hosting het eerste jaar op me te nemen. Ik weet wat dat ik die kosten nu kan betalen, maar ik weet niet of ik volgend jaar werk heb (ja, ik ben op zoek naar een baan) en ik ben bereid om als vrijwilliger de rol van uitgever op me te nemen en dus allerlei praktische (rand)zaken te organiseren.

Bloggersbijbel
Deze gecrowdsourcete Bijbel hoeft geen concurrent te zijn voor de Bloggersbijbel of het Nederlands Bijbelgenootschap. De functie van het NBG is anders en bloggersbijbel.nl kan juist profiteren van een crowdsourcebijbel: Naast Statenvertaling en een Engelse vertaling waarvan het auteursrecht ook verlopen is, kan Bloggersbijbel op termijn mogelijk de up-to-date crowdsourcevertaling aan het systeem worden toegevoegd, wat bloggersbijbel.nl juist zou versterken. En het lijkt me dat een dergelijk project helemaal in de geest is van de Bloggersbijbel, dus ik reken ook op hun omarming 🙂

Naschrift zondagochtend 2 november 9.30 uur, met toevoeging later op de middag. Erik Drenth attendeert mij erop dat zij al met een wikivertaling bezig zijn en dat dit in de FAQ van bloggersbijbel.nl staat. Ik heb hier klaarblijkelijk overheen gelezen. Het is mooi dat zij doen en gelukkig maakt het mijn initiatief overbodig. Als je dus graag aan een wiki-bijbel mee wil werken, kan je je melden bij Erik. Hoewel ik dat dus gemist had, zijn de bloggers en ik het dus eens. Om die reden heb ik verder de blogpost niet aangepast. De argumenten waarom ik voor een wiki-bijbel ben, staan nog volkomen overeind. Voor mij is niet van belang wie een wiki-bijbel maakt, ik vind vooral belangrijk dat er één komt.

Door Evert te Winkel

Initiatiefnemer van Vrijzinnig Evangelisch. Ooit een wat zurige bijna-ex-evangelische, inmiddels opbouwend-kritisch evangelisch. Probeert aardiger te zijn.